×

"Κλιματική Αλλαγή" στο Θεματικό Ευρετήριο Χαρτών

03/09/2021 10:19 πμ.

Προστέθηκε η κατηγορία "Κλιματική Αλλαγή" στο Θεματικό Ευρετήριο Χαρτών. Η συγκεκριμένη κατηγορία εμπλουτίζεται διαρκώς με νέους χάρτες και επιθέματα, που απεικονίζουν εκτιμήσεις μεταβολών δεικτών του Κλίματος στο εγγύς και το απώτερο μέλλον.

Κλιματική αλλαγή είναι η αλλαγή του παγκόσμιου κλίματος ως αποτέλεσμα της υπερθέρμανσης του πλανήτη, η οποία αποδίδεται άμεσα ή έμμεσα στην αύξηση των ανθρωπογενών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου στην ατμόσφαιρα και η οποία προστίθεται στις φυσικές κλιματικές διακυμάνσεις.

Οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής είναι ήδη εμφανείς, αναμένεται να ενταθούν τις επόμενες δεκαετίες και περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων:

  • τη συχνότερη και εντονότερη εμφάνιση ακραίων καιρικών φαινομένων, όπως καύσωνες, πλημμύρες και ξηρασίες,
  • τη μείωση και υποβάθμιση της ποιότητας των διαθέσιμων υδάτινων πόρων,
  • κινδύνους για την ανθρώπινη υγεία, τη βιοποικιλότητα, την κοινωνία και την οικονομία.

Για την αντιμετώπιση των αρνητικών επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής και την αξιοποίηση των δυνητικών ευκαιριών, απαιτείται η λήψη μέτρων προσαρμογής κατόπιν εκτίμησης των φυσικών, οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο.

Η χώρα διαθέτει από το 2016 δια του άρθρου 45 του Ν. 4414/2016 Εθνική Στρατηγική για την Προσαρμογή στη Κλιματική Αλλαγή (ΕΣΠΚΑ), η οποία θέτει τους γενικούς στόχους και τις κατευθυντήριες αρχές για την προσαρμογή της Ελλάδας στην κλιματική αλλαγή, σύμφωνα με όσα ορίζονται στο άρθρο 4 της Σύμβασης - Πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για την κλιματική αλλαγή, το άρθρο 7 της Συμφωνίας των Παρισίων και τη Στρατηγική της Ε.Ε για την Προσαρμογή στην Κλιματική Αλλαγή.

Oι γενικοί στόχοι που τίθενται στην ΕΣΠΚΑ είναι:

  1. Η συστηματοποίηση και βελτίωση της διαδικασίας λήψης (βραχυχρόνιων και μακροχρόνιων) αποφάσεων σχετικών με την προσαρμογή.
  2. Η σύνδεση της προσαρμογής με την προώθηση ενός βιώσιμου αναπτυξιακού προτύπου μέσα από περιφερειακά/τοπικά σχέδια δράσης.
  3. Η προώθηση δράσεων και πολιτικών προσαρμογής σε όλους τους τομείς της ελληνικής οικονομίας με έμφαση στους πλέον ευάλωτους.
  4. Η δημιουργία μηχανισμού παρακολούθησης, αξιολόγησης και επικαιροποίησης των δράσεων και πολιτικών προσαρμογής.
  5. Η ενδυνάμωση της προσαρμοστικής ικανότητας της ελληνικής κοινωνίας μέσα από δράσεις ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης.

Η επίτευξη των επιμέρους στόχων επιτυγχάνεται μέσω της υλοποίησης 13 Περιφερειακών Σχεδίων για την Προσαρμογή στην Κλιματική Αλλαγή (ΠεΣΠΚΑ).

Στο πλαίσιο αυτό, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας συντονίζει το στρατηγικής σημασίας ολοκληρωμένο έργο ‘LIFE-IP AdaptInGR - Boosting the implementation of adaptation policy across Greece - LIFE17 IPC/GR/000006’ το οποίο στοχεύει στην ενίσχυση της εφαρμογής της ΕΣΠΚΑ και των 13 ΠεΣΠΚΑ. Το έργο συγχρηματοδοτείται από το Πρόγραμμα LIFΕ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και το Πράσινο Ταμείο.

Το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών σε συνεργασία με την Ακαδημία Αθηνών -ως εταίροι του έργου- είχαν την ευθύνη παραγωγής δεδομένων και χαρτών κλιματικών προβολών για την υποστήριξη της ανάλυσης των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής και τον σχεδιασμό πολιτικών και μέτρων προσαρμογής. Τα εν λόγω κλιματικά δεδομένα έχουν παραχθεί για 2 μελλοντικές περιόδους 2031-2060 (εγγύς μέλλον) και 2071-2100 (απώτερο μέλλον) με περίοδο αναφοράς την περίοδο 1971-2000 (παρόν κλίμα). Οι μελλοντικές κλιματικές προβολές βασίζονται σε 3 σενάρια εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου (Representative Concentration Pathways) της IPCC: το αυστηρό σενάριο μετριασμού (RCP 2.6), το ενδιάμεσο σενάριο μετριασμού (RCP4.5) και τέλος το ακραίο σενάριο με πολύ υψηλές εκπομπές αεριών του θερμοκηπίου (RCP8.5).

Στην περίπτωση απουσίας πρόσθετων μέτρων για τον περιορισμό των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, αναμένεται να επαληθευτεί το σενάριο RCP8.5, ενώ, στην περίπτωση του σεναρίου RCP2.6 η αύξηση της θερμοκρασίας αναμένεται να συγκρατηθεί κάτω των 2°C σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα. Συγκεκριμένα:

  • Το σενάριο RCP 2.6 βασίζεται στην υπόθεση ότι το μέγιστο των παγκόσμιων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου θα συμβεί κατά την τρέχουσα δεκαετία 2010-2020, ενώ στη συνέχεια θα ακολουθήσει σημαντική μείωση.
  • Σύμφωνα με το σενάριο RCP 4.5, οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου θα αυξάνονται μέχρι το 2040 και μετά θα μειωθούν.
  • Τέλος, με βάση το σενάριο RCP 8.5 οι παγκόσμιες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου θα συνεχίσουν να αυξάνονται καθ’ όλη τη διάρκεια του 21ου αιώνα.

Το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών σε συνεργασία με την Ακαδημία Αθηνών ως εταίροι του έργου παρήγαγαν, για λογαριασμό του IP-LIFE AdaptInGr, κλιματικές προβολές από τη μέση τιμή 7 επιλεγμένων ζευγών παγκόσμιων (GCMs) / περιοχικών κλιματικών μοντέλων (RCMs) αιχμής τα οποία αναπτύχθηκαν στο πλαίσιο του προγράμματος EURO-CORDEX με οριζόντια χωρική ανάλυση περίπου 0.11°. H χωρική ανάλυση των χαρτών που παράχθηκαν βάσει των κλιματικών προβολών είναι περίπου 500m, κατόπιν εφαρμογής μεθόδων χωρικής παρεμβολής στα αρχικά δεδομένα των μοντέλων.

Τα ζεύγη των GCMs/RCMs που χρησιμοποιήθηκαν καταγράφονται στον πίνακα που ακολουθεί:

Ινστιτούτο Περιοχικό Κλιματικό Μοντέλο (RCM) Παγκόσμιο Κλιματικό Μοντέλο (GCM) GCM, RCM ζεύγος όπως χρησιμοποιήθηκαν
SMHI RCA4 HadGEM2-ES
MPI-ESM-LR
1. HadGEM2-ES_r1i1p1_RCA4
2. MPI-ESM-LR_r1i1pi_RCA4
DMI HIRHAM5
CCLM4-8-17
EC-EARTH 3. EC-EARTH_r3i1p1_ΗΙRΗΑΜ5
4. EC-EARTH_r12i1p1_CCLM4-8-17
KNMI RACMO22E CNRM-CM5
HadGEM2-ES
5. CNRM-CM5_r1i1p1_RACMO22E
6. HadGEM2-ES_r1i1pi_RACMO22E
MPI-CSC REMO2009 MPI-M-MPI-ESM-LR 7. MPI-ESM-LR_r1i1pi_REMO2009

Oι δείκτες για τους οποίους έχουν παραχθεί κλιματικές προβολές είναι οι ακόλουθοι:

  1. Μέση ετήσια θερμοκρασία (°C) - TG
  2. Μέση ετήσια ελάχιστη θερμοκρασία (°C) - TN
  3. Μέση ετήσια μέγιστη θερμοκρασία (°C) - TX
  4. Αριθμός ημερών ανά έτος με TX > 30°C - θερμές ημέρες
  5. Αριθμός ημερών ανά έτος με TX > 35°C - πολύ θερμές ημέρες
  6. Αριθμός ημερών με TN > 20°C -τροπικές νύχτες
  7. Αριθμός ημερών ανά έτος με TN < 0°C - νυχτερινός παγετός
  8. Αριθμός ημερών ανά έτος με TG < 10°C - ισχυρές ανάγκες για θέρμανση
  9. Αριθμός ημερών ανά έτος με TG > 30°C - ισχυρές ανάγκες για ψύξη
  10. Ολική ετήσια βροχόπτωση (mm) - PR
  11. Μέγιστη διάρκεια διαδοχικών ημερών ανά έτος με PR < 1mm - μέγιστη διάρκεια ξηρασίας σε ημέρες
  12. Αριθμός ημερών ανά έτος με PR > 10mm - ημέρες ισχυρής βροχόπτωσης
  13. Αριθμός ημερών ανά έτος PR > 20mm - ημέρες πολύ ισχυρής βροχόπτωσης
  14. Αριθμός ημερών ανά έτος με PR > 1mm - ημέρες βροχόπτωσης
  15. Αριθμός ημερών ανά έτος με PR < 1mm - ημέρες χωρίς βροχόπτωση
  16. Μέση ετήσια σχετική υγρασία (%)
  17. Μέση ετήσια ταχύτητα άνεμου (m/sec)
  18. Αριθμός ημερών ανά έτος με δείκτη δυσφορίας (humidex) > 38°C
  19. Αριθμός ημερών ανά έτος με δείκτη δυσφορίας (humidex) > 40°C
  20. Αριθμός ημερών ανά έτος με δείκτη δυσφορίας (humidex) > 46°C
  21. Μέσος FWI (δείκτης κινδύνου δασικής πυρκαγιάς) αντιπυρικής περιόδου (Μάιος- Οκτώβριος)
  22. Αριθμός ημερών ανά έτος με υψηλό κίνδυνο εκδήλωσης δασικής πυρκαγιάς (FWI > 30)


Χάρτες

Μεταβολή της Μέσης Ετήσιας Θερμοκρασίας στο Εγγύς και στο Απώτερο Μέλλον

Μεταβολή του Αριθμού Θερμών Ημερών ανά Έτος στο Εγγύς και στο Απώτερο Μέλλον

Μεταβολή του Αριθμού Πολύ Θερμών Ημερών ανά Έτος στο Εγγύς και στο Απώτερο Μέλλον

Μεταβολή του Αριθμού Τροπικών Νυχτών ανά Έτος στο Εγγύς και στο Απώτερο Μέλλον

Μεταβολή του Αριθμού Ημερών Νυχτερινού Παγετού ανά Έτος στο Εγγύς και στο Απώτερο Μέλλον

Μεταβολή του Αριθμού Ημερών Με Ισχυρές Ανάγκες Για Θέρμανση ανά Έτος στο Εγγύς και στο Απώτερο Μέλλον

Μεταβολή του Αριθμού Ημερών με Ισχυρές Ανάγκες για Ψύξη ανά Έτος στο Εγγύς και στο Απώτερο Μέλλον

Μεταβολή της Μέγιστης Ετήσιας Διάρκειας Ξηρασίας στο Εγγύς και στο Απώτερο Μέλλον

Μεταβολή της Ολικής Ετήσιας Βροχόπτωσης στο Εγγύς και στο Απώτερο Μέλλον

Μεταβολή του Αριθμού Ημερών Χωρίς Βροχόπτωση ανά Έτος στο Εγγύς και στο Απώτερο Μέλλον

Μεταβολή του Αριθμού Ημερών Βροχόπτωσης ανά Έτος στο Εγγύς και στο Απώτερο Μέλλον

Μεταβολή της Μέσης Ετήσιας Ταχύτητας Ανέμου στο Εγγύς και στο Απώτερο Μέλλον

Μεταβολή του Αριθμού Ημερών Με Δείκτη Δυσφορίας (Humidex) >38ºC ανά Έτος στο Εγγύς και στο Απώτερο Μέλλον

Μεταβολή του Αριθμού Ημερών Με Δείκτη Δυσφορίας (Humidex) >40ºC ανά Έτος στο Εγγύς και στο Απώτερο Μέλλον

Μεταβολή του Αριθμού Ημερών Με Δείκτη Δυσφορίας (Humidex) >46ºC ανά Έτος στο Εγγύς και στο Απώτερο Μέλλον